ของเล่นชิ้นเดิมที่ลูกหยิบเข้าปาก ขวดนมที่ใช้ทุกวัน หรือมือเล็ก ๆ ที่จับพื้นแล้วเอาเข้าปากต่อ เป็นเรื่องปกติของเด็กวัยเรียนรู้ แต่ก็เป็นเหตุผลที่พ่อแม่ควรใส่ใจกับ “ความสะอาดของสิ่งรอบตัว” มากขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่มีโรคติดต่อในเด็กอย่าง โรคมือเท้าปาก
โรคมือเท้าปากพบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี สาเหตุเกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่ม Enterovirus เช่น Coxsackievirus และ Enterovirus 71 และสามารถแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนได้ค่อนข้างง่าย
เพราะฉะนั้น การดูแลลูกจึงไม่ใช่การพยายามทำให้บ้าน “ปลอดเชื้อทุกจุด” แต่คือการรู้ว่า จุดไหนควรล้าง จุดไหนควรทำความสะอาด และของใช้ชิ้นไหนควรได้รับการฆ่าเชื้ออย่างเหมาะสม
แหล่งอ้างอิง : กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (Department of Disease Control: DDC)
: ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (Centers for Disease Control and Prevention: CDC)
: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา US FDA (U.S. Food and Drug Administration)
เชื้อมือเท้าปาก ติดต่อกันได้อย่างไร?
โรคมือเท้าปากสามารถแพร่ผ่านสารคัดหลั่ง ละอองจากการไอหรือจาม ของเหลวจากตุ่มพอง อุจจาระ รวมถึงการสัมผัสสิ่งของหรือพื้นผิวที่มีเชื้ออยู่แล้วนำมือไปสัมผัสตา จมูก หรือปากต่อได้
ลองนึกถึงกิจวัตรของเด็กเล็กในหนึ่งวัน ของเล่นถูกส่งจากมือหนึ่งไปอีกมือ จุกหลอกตกพื้น มือจับโต๊ะแล้วหยิบขนม หรือหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมต้องกลับมาจัดการของใช้ลูกต่อทันที สิ่งเหล่านี้ทำให้การรักษาสุขอนามัยของมือและของใช้ที่สัมผัสบ่อยมีความสำคัญ
CDC จึงแนะนำให้ ล้างมือด้วยสบู่และน้ำอย่างน้อย 20 วินาที โดยเฉพาะหลังเปลี่ยนผ้าอ้อม เข้าห้องน้ำ ไอ จาม หรือสั่งน้ำมูก รวมถึงทำความสะอาดและฆ่าเชื้อพื้นผิวและสิ่งของที่มีการสัมผัสร่วมกัน เช่น ของเล่นและลูกบิดประตู
“ทำความสะอาด” กับ “ฆ่าเชื้อ” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
สองคำนี้มักถูกใช้แทนกัน แต่จริง ๆ แล้วมีหน้าที่ต่างกันค่ะ
การทำความสะอาด (Cleaning) คือการใช้น้ำ สบู่ และการขัดหรือเช็ด เพื่อนำสิ่งสกปรกและเชื้อจำนวนหนึ่งออกจากพื้นผิว ส่วน การฆ่าเชื้อ (Disinfecting) เป็นขั้นตอนที่มุ่งจัดการเชื้อที่ยังหลงเหลืออยู่
สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรข้ามขั้นตอนการทำความสะอาดแล้วไปฆ่าเชื้อทันที เพราะคราบและสิ่งสกปรกบนพื้นผิวอาจทำให้กระบวนการฆ่าเชื้อมีประสิทธิภาพลดลง CDC จึงแนะนำให้ทำความสะอาดพื้นผิวก่อนการฆ่าเชื้อ
พูดง่าย ๆ คือ ล้างคราบและสิ่งสกปรก → ทำให้สะอาด → ฆ่าเชื้อตามความเหมาะสม
ไม่จำเป็นต้องฆ่าเชื้อทุกอย่างในบ้านตลอดเวลา แต่ควรให้ความสำคัญมากขึ้นเมื่อมีสมาชิกในบ้านป่วย หรือมีของใช้ที่สัมผัสปากและใช้งานบ่อย
แล้วของใช้ลูกชิ้นไหนควรใส่ใจเป็นพิเศษ?
แทนที่จะกังวลกับทุกพื้นที่ในบ้าน ลองเริ่มจากของที่ลูก จับบ่อย เอาเข้าปากบ่อย หรือสัมผัสกับอาหารและนม ก่อน เช่น ขวดนม จุกนม อุปกรณ์ปั๊มนมที่รองรับวิธีดังกล่าว จุกหลอก ของเล่นที่สามารถทำความสะอาดได้ และอุปกรณ์รับประทานอาหาร
ส่วนโต๊ะ เก้าอี้ ลูกบิดประตู พื้นที่เปลี่ยนผ้าอ้อม และของเล่นที่ใช้ร่วมกัน ควรทำความสะอาดสม่ำเสมอ โดยเลือกวิธีให้เหมาะกับวัสดุและปฏิบัติตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด
นอกจากการดูแลความสะอาดในแต่ละวัน คุณพ่อคุณแม่ที่อยากทำความเข้าใจเรื่องการฆ่าเชื้อของใช้ลูกเพิ่มเติม สามารถอ่าน รวมสาระการฆ่าเชื้อสำหรับพ่อแม่ เพื่อดูวิธีและตัวช่วยในการดูแลของใช้แต่ละประเภทให้เหมาะกับการใช้งานมากขึ้นค่ะ
เครื่องอบยูวี ช่วยเรื่องการฆ่าเชื้อได้อย่างไร?
อีกหนึ่งวิธีที่หลายครอบครัวเลือกใช้กับของใช้ลูกคือ เครื่องอบยูวีที่ใช้รังสี UV-C
FDA ระบุว่า UV-C เป็นรังสีที่มีการนำมาใช้ในการฆ่าเชื้อในอากาศ น้ำ และพื้นผิวที่ไม่มีรูพรุน แต่ประสิทธิภาพของ UV ไม่ได้ขึ้นอยู่กับคำว่า “UV-C” เพียงอย่างเดียว เพราะแสงจำเป็นต้องเข้าถึงบริเวณที่ต้องการฆ่าเชื้อ และการมีเงาบังหรือพื้นผิวที่ซับซ้อนสามารถลดประสิทธิภาพลงได้
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเวลาเลือกเครื่องอบยูวี ไม่ควรมองเพียงตัวเลขเปอร์เซ็นต์การฆ่าเชื้อ แต่ควรดูด้วยว่า ใช้เทคโนโลยีอะไร ตำแหน่งของหลอดหรือ LED เป็นอย่างไร แสงกระจายครอบคลุมพื้นที่ได้แค่ไหน และมีผลการทดสอบกับเชื้อชนิดใด
และที่สำคัญ เครื่องอบยูวีควรเป็น “ตัวช่วยหลังการทำความสะอาด” ไม่ใช่ใช้แทนการล้างคราบนม คราบอาหาร หรือสิ่งสกปรกบนของใช้ค่ะ
เลือกเครื่องอบยูวีแบบไหนให้เหมาะกับบ้าน?
ไม่จำเป็นว่าทุกบ้านต้องใช้เครื่องใหญ่ที่สุดหรือมีฟังก์ชันมากที่สุด ลองดูจากจำนวนของใช้ พื้นที่ในบ้าน และกิจวัตรของครอบครัวเป็นหลัก
สำหรับครอบครัวที่กำลังมองหาเครื่องอบยูวี BabyGift มีตัวเลือกของ PRINCE & PRINCESS หลายขนาด โดยแต่ละรุ่นตอบโจทย์ต่างกัน
“เปรียบเทียบเครื่องอบยูวี PRINCE & PRINCESS เลือกรุ่นไหนดี?”
| เปรียบเทียบ | UV Flex | UV Tech 30L | UV Smart Tech | UV Double Plus |
| ความจุ | 20 ลิตร | 30 ลิตร | — | 16 ลิตร |
| ระบบ UV | UV-C LED | UV-C LED | UV-C LED | UV-C LED + UV-A LED |
| จำนวน LED | ด้านบนและด้านล่าง | 35 ดวง | 9 ดวง | UV-C 14 ดวง + UV-A 2 ดวง |
| การกระจายแสง | พื้นผิวภายในช่วยสะท้อนแสงรอบด้าน | LED รอบตู้ 6 ทิศทาง | — | Stainless Steel ช่วยสะท้อนแสง |
| ฟังก์ชันเด่น | ช่วยลดจุดอับแสงจากการวางของหลายชิ้น | ความจุใหญ่ รองรับอุปกรณ์หลายชิ้น | มีโหมดอบแห้ง, UV และ SMART Mode | ขนาดกะทัดรัด เหมาะกับการใช้งานประจำวัน |
| เหมาะกับ | ใช้งานประจำวัน ต้องการขนาดกำลังดี | บ้านที่มีขวดนม/อุปกรณ์หลายชิ้น | บ้านที่เน้นความสะดวกและระบบอัตโนมัติ | บ้านที่มีพื้นที่จำกัดและต้องการขนาดไม่ใหญ่ |
| ดูรายละเอียด | UV Flex | UV Tech 30L | UV Smart Tech | UV Double Plus |
สิ่งที่ควรรู้: ผลการฆ่าเชื้อของเครื่องแต่ละรุ่นไม่ควรเหมารวมว่าใช้ได้กับเชื้อทุกชนิด รวมถึงเชื้อที่ทำให้เกิดโรคมือเท้าปาก หากต้องการประเมินประสิทธิภาพต่อเชื้อชนิดใดโดยเฉพาะ ควรดูรายงานผลการทดสอบของรุ่นนั้นว่าได้ทดสอบกับเชื้ออะไรและภายใต้เงื่อนไขใด
ป้องกันมือเท้าปาก ไม่ได้จบที่การฆ่าเชื้อ
สิ่งที่ช่วยลดโอกาสแพร่เชื้อยังคงเป็นเรื่องพื้นฐานที่ทำได้ทุกวัน ได้แก่ ล้างมือให้สะอาด ดูแลของใช้และพื้นผิวที่สัมผัสบ่อย ไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกัน และหลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ที่กำลังป่วย
เครื่องอบยูวีจึงไม่ใช่คำตอบทั้งหมดของการป้องกันโรค แต่สามารถเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำหรับครอบครัวที่มีของใช้ลูกจำนวนมากและต้องการเพิ่มขั้นตอนการฆ่าเชื้อหลังจากทำความสะอาดอย่างเหมาะสม
เพราะบ้านที่มีลูกเล็กไม่จำเป็นต้อง “ปลอดเชื้อทุกจุด” สิ่งสำคัญกว่าคือ รู้ว่าจุดไหนเสี่ยง รู้ว่าควรทำความสะอาดอย่างไร และเลือกตัวช่วยให้เหมาะกับชีวิตของครอบครัว เท่านี้ก็ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ดูแลความสะอาดรอบตัวลูกได้อย่างมั่นใจขึ้นค่ะ
